Lezingen – September, oktober, november en december 2026
Deze lezingen zijn enkel toegankelijk
voor de leden met lidkaart A.
Ze zijn inbegrepen in het lidmaatschap 2026-2027.
Maandag 28 september 2026
WIJZIGING IN ONS PROGRAMMA
De lezing van prof. Koert Debeuf wordt vervangen door.
Prof. Lieve Van Hoof (U Gent)
‘Lobbyen in het Romeinse keizerrijk. Het bestuur van een wereldrijk zonder moderne transport- of communicatiemiddelen’
Het laat-Romeinse Keizerrijk (3de–6de eeuw n.Chr.) staat bekend als een periode van toenemende autocratie, waarin de keizers steeds meer macht naar zich toetrokken. Maar hoe wist een keizer welke problemen en uitdagingen zich voordeden in de verschillende delen van zijn uitgestrekte rijk? Dit college onderzoekt hoe het laat-Romeinse Rijk in de praktijk werd bestuurd, met bijzondere aandacht voor de rol van lobbying: de manieren waarop groepen en individuen keizerlijke besluitvorming probeerden te beïnvloeden. Aan de hand van drie case studies wordt duidelijk hoe keizers, ondanks het ontbreken van moderne transport- en communicatiemiddelen, een wereldrijk konden besturen. Zo biedt het college een verrassende inkijk in de werking van macht, informatie en politieke beïnvloeding in de Late Oudheid.
Maandag 5 oktober 2026
Gie Goris (journalist)
‘INDIA, de onzichtbare gigant’
India is de grootste democratie, heeft de grootste bevolking, is de snelst groeiende en vierde grootste economie ter wereld… Op een moment dat de oude wereldorde afgebroken wordt, krijgen regionale grootmachten zoals India meer belang. Maar wat weten we echt over die Aziatische grootmacht die steeds duidelijker gezien wordt als een natuurlijke bondgenoot van Europa? Gie Goris schreef er het boek INDIA. De onzichtbare gigant over. Deze lezing gaat over diversiteit en ongelijkheid, over geopolitieke ambities en economische beloftes, en over de vraag wat het hindoenationalisme eigenlijk is.
Maandag 12 oktober 2026
Prof. Yves Van Nieuwenhove (Gastro-intestinale geneeskunde, Obesitas chirurg UZ Gent)
‘Waarom ons VET niet de vijand is’
Met verrassende inzichten en een no-nonsense vertelstijl neemt Prof. dr. Van Nieuwenhove je mee op een ware ontdekkingstocht doorheen het wonderlijke orgaan VET. Hij onthult de mechanismen waardoor we (te) graag eten en als gevolg (te veel) aankomen, maar ook hoe we daar weer meer controle over kunnen krijgen. En hij werpt een scherpe blik op maatschappelijke invloeden, zoals marketingtrucs, wondermedicijnen als Ozempic, honger-noden en dieetculturen.
Maandag 9 november 2026
Dhr. Christophe Duyck (stadsgids Brugge)
Gerechtigheidstaferelen, Exempla Justitia en ‘Het oordeel van Cambyses’ in de Brugse context
Gerechtigheidstaferelen waren in de late middeleeuwen een krachtig middel om morele en juridische principes uit te dragen.
Deze kunstwerken, vaak gebaseerd op Exempla Justitia, beeldden straf en beloning af en dienden als waar-schuwing tegen corruptie en machtsmisbruik.
Een bijzonder voorbeeld is Het oordeel van Cambyses (1498) van Gerard David, geschilderd in opdracht van het Brugse stadsbestuur.
De betekenis van dit werk moet worden gezien in de context van de Brugse stadsrekeningen en hierover bestaan verschillende visies.c
Maandag 7 december 2026
Dr. Joris Van Bladel (Senior Research Fellow – Egmont – Royal Institute for International Relations)
‘Land van het grote sterven’ – Hoe Rusland de Westerse logica tart
‘In deze lezing vertrek ik vanuit mijn boek Land van het Grote Sterven en speel ik in op de actualiteit van de oorlog in Oekraïne om de kern van de Russische militaire cultuur te ontleden. Ik onderzoek waarom het Westen telkens opnieuw verrast wordt door Rusland, en waarom die verrassing in feite voorspelbaar is wanneer men de lange historische lijnen volgt. Centraal staat de idee dat Rusland oorlog niet louter als instrument ziet, maar als existentiële categorie waarin lijden, offer en nationale wederopstanding met elkaar verweven zijn. Ik toon hoe deze diepgewortelde ‘grammatica van de oorlog’ zichtbaar wordt wanneer doctrine, planning en rationaliteit onder druk komen te staan. De lezing biedt zo een analytisch kader om voorbij morele verontwaardiging of simpli-ficatie te kijken en Rusland strategisch beter te begrijpen.’
Maandag 14 december 2026
Prof. Wim Van Lancker (KU Leuven)
Armoede in een rijk land: wat zegt de wetenschap?
‘In deze lezing neem ik jullie mee in het wetenschappelijk onderzoek naar armoede in een rijk land als België. Is de armoede nu gestegen of gedaald? Hoe komt dat? En waarom is het zo moeilijk om uit de armoede te geraken? We hebben toch een goede sociale zekerheid? Of is het een kwestie van wilskracht? Ik zal samen met jullie feit van fabel onderscheiden, over het muurtje heen kijken naar wat andere landen beter doen, en op basis van de wetenschappelijke inzichten kijken naar wat de toekomst brengt. Of zou moeten brengen.
Waar?
Beurs-, Meeting- en Congrescentrum Brugge
(BMCC), Beursplein 1, 8000 Brugge.
Begin?
Stipt om 14.30 uur. Deuren open om 13.45 uur.
Parking?
De dichtstbijzijnde parkeergarage: ‘t Zand.
De parking onder het BMCC is niet toegankelijk.
Lezingen – Januari, februari en maart 2027
Maandag 4 januari 2027
Dhr. Joris Vlieghe (KU Leuven)
Opvoeden: Oorspronkelijkheid zonder oorsprong
‘In deze lezing laat ik zien dat leraarschap in de eerste plaats een manier van leven is. Het gaat om een specifieke manier om je tot jezelf, anderen en de wereld te verhouden. Het is daarbij belangrijk precies op die manier en niet anders te leven. Ik schets daarbij een portret van de leraar die gedreven wordt door liefde voor de wereld en bepaalde zaken in die wereld. Lesgeven komt dan neer op het doorgeven van die liefde aan de nieuwe generatie: jonge mensen aandachtig maken voor iets zodat ze er zelf op een aandachtige en zorgzame wijze mee aan de slag kunnen en willen gaan. In tijden van lerarentekort en blinde digitaliseringsdwang is het van het grootste belang om opnieuw zo’n substantiële invulling te geven aan wat het betekent om leraar te zijn.’
Maandag 25 januari 2027
Prof. Violet Soen (KU Leuven)
Fake news of fact checks: kan geschiedenis ons iets leren?
De infodemie van vandaag en de rol van historici
We leven in een wereld waarin informatie sneller verspreidt dan ooit. Een klik, een swipe, en een bericht bereikt miljoenen mensen. Maar die snelheid heeft een keerzijde: desinformatie en misinformatie hebben een steeds grotere impact op onze samenleving. Niet alleen op politiek en beleid, maar ook op hoe we als burgers keuzes maken en vertrouwen opbouwen. In deze context spreekt men wel eens over een ‘infodemie’: een overvloed – of zelfs stortvloed – aan informatie, juist en onjuist door elkaar, waaronder ook zogenaamd viral news. Het probleem is niet alleen dat er veel informatie is, maar dat het onderscheid tussen feit en fictie steeds moeilijker wordt.
Hoe kunnen historici en historische methodes bijdragen aan het begrijpen van deze fenomenen, en misschien zelfs het bestrijden van fake news? Dat is geen eenvoudige vraag, maar ze raakt aan een belangrijke nieuwe tendens in het bredere geschiedveld, de stroming van ‘applied history’. Deze tendens roept historici op om niet enkel het verleden om het verleden te bestuderen, maar ook om hun kennis en methodes toe te passen op actuele of maatschappelijke vraagstukken. Historische expertise kan helpen om patronen te herkennen, om context te bieden en om kritisch te reflecteren.
Maandag 1 februari 2027
Dhr. Dirk Ballekens
Klimaatverandering in Vlaanderen en de gevolgen voor onze tuinen
Een verhaal in drie delen
Deel 1: het mechanisme van de klimaatverandering en de concrete gevolgen voor het Vlaamse klimaat en weer
Deel 2: welke impact heeft dit op onze tuinen?
Deel 3: welke oplossingen hebben we om de klimaat-verandering te stoppen?
Maandag 22 februari 2027
Prof. Patrick Loobuyck (UA)
In de ban van Wij en Zij
Mensen zijn rabiate wij-zij-denkers. Dit diepgewortelde mechanisme beïnvloedt ons gedrag dagelijks: van vlaggen uithangen tot het delen van berichten op sociale media. We doen van alles om onze groepsidentiteit te laten zien en duidelijk te maken wie erbij hoort en wie niet.
In deze lezing kijkt Patrick Loobuyck verder dan de negatieve gevolgen van dit tribale denken en toont hij hoe ons groepsgevoel ook positief kan bijdragen aan sociale cohesie, actief burgerschap en betrokkenheid. Hij pleit voor combinatiedenken en daagt je uit om de comfort-zone van het wij-zij-denken te verlaten. Zo kun je op een meer open en constructieve manier in discussies treden.
Maandag 8 maart 2027
Dr. Jolien Buyse (VLIZ)
‘Wind op zee, groen, maar is het ook ecologisch?
Windenergie op zee vormt een belangrijke component in de transitie richting meer hernieuwbare energie. Maar wat gebeurt er onder water wanneer midden in zee honderden windturbines worden gebouwd? Verstoren ze het zeeleven of zijn ze juist een onverwacht paradijs voor vissen, krabben en andere zeebewoners? En hoe onder-zoeken wetenschappers dit?
In deze lezing nemen we een duik in onze Noordzee en ontdekken we wie de winnaars en verliezers zijn van deze ingrijpende veranderingen, terwijl ik jullie laat meekijken door de bril van een mariene bioloog. Een verhaal over kunstmatige riffen, elektromagnetische velden en afluisterapparatuur. Want de toekomst van onze energievoorziening speelt zich niet alleen af boven de golven, maar ook diep daaronder.
Waar?
Beurs-, Meeting- en Congrescentrum Brugge,
Beursplein 1, 8000 Brugge.
Begin?
Stipt om 14.30 uur. Deuren open om 13.45 uur.
Parking?
De dichtstbijzijnde parkeergarage: ‘t Zand.
De parking onder het BMCC is niet toegankelijk.